Wirusowe Zapalenie Wątroby typu A.
Wirusowe Zapalenie Wątroby typu A (WZW A) jest chorobą wywoływaną przez wirus A zapalenia wątroby z rodziny Picornaviridae, który jest odporny na działanie czynników zewnętrznych, tj. temperatura, substancje chemiczne.
Ludzie są jedynym rezerwuarem wirusa wywołującego WZW A, który przenoszony jest głównie drogą pokarmową. Do zakażenia może dojść przez:
- kontakt bezpośredni z zakażonym człowiekiem (np. przeniesienie wirusa poprzez nie umyte po wyjściu z toalety ręce),
- kontakty seksualne z osoba zakażoną lub chorą,
- najczęściej poprzez spożycie skażonego pożywienia (np. nie umytych owoców) i skażonej wody.

Osoby zakażone HAV są zakaźne nawet w okresie 2 tygodni przed pojawieniem się u nich pierwszych objawów i około tygodnia (czasem więcej) po ich ustąpieniu.

Początek choroby jest nagły, a przebieg kliniczny zależy w dużym stopniu od wieku chorego. Przebieg zakażenia u małych dzieci w ponad 90% jest bezobjawowy. Zachorowania dzieci przebiegają łagodnie, skąpo objawowo. Osoby dorosłe chorują ciężej, na ogół pełnoobjawowo. Ciężkość choroby wzrasta wraz z wiekiem.

U osób dorosłych częstym objawem zakażenia HAV jest żółtaczka (utrzymująca się od jednego do kilku tygodni), której towarzyszą objawy ogólne, tj. gorączka, brak apetytu, nudności, wymioty. Objawy te pojawiają się 2-7 tygodni od momentu zakażenia i mogą trwać nawet przez wiele tygodni. U około 15% pacjentów objawy nawracają lub trwają ciągle nawet przez okres 6-9 miesięcy.

WZW A występuje na całym świecie, dlatego ważne jest unikanie ryzykownych zachowań także w czasie pobytu za granicą. Podstawą w zapobieganiu zakażeniom jest przestrzeganie zasad higieny, także przy przygotowywaniu i spożywaniu posiłków.

Nie ma specyficznego leczenia. Dostępna jest natomiast skuteczna szczepionka.

Sytuacja epidemiologiczna:

ROK

WIELKOPOLSKA

POLSKA

l. zachorowań

zapadalność

l. zachorowań

zapadalność

2009

70

2,05

652

1,71

2010

35

1,02

155

0,41

2011

7

0,20

65

0,17

2012

3

0,09

71

0,18

2013

9

0,26

48

0,12

2014

10

0,29

76

0,20

2015

2

0,06

49

0,13

2016

1

0,03

35

0,09

Tabela 1. Liczba zachorowań i zapadalność na wirusowe zapalenie wątroby typu A w Wielkopolsce i Polsce w latach 2009-2016.

wzwa wykres

Wykres 1. Zapadalność na wirusowe zapalenie wątroby typu A w Wielkopolsce i Polsce w latach 2009-2016.

Informacja dotycząca aktualnej sytuacji epidemiologicznej zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A wśród mieszkańców województwa wielkopolskiego.

W związku z wystąpieniem na terenie województwa wielkopolskiego ognisk wirusowego zapalenia wątroby typu A prowadzony jest wzmożony nadzór nad wszystkimi zgłoszonymi przypadkami w ramach działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych.
W każdym przypadku zgłoszenia podejrzenia/zachorowania prowadzone jest dochodzenie epidemiologiczne mające na celu ustalenie czynników ryzyka, narażenie na zakażenie (kontakt domowy/seksualny, środowisko pracy/szkoły itp.) oraz narażenie związane z żywnością (praca/spożywanie).
Według danych Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), w okresie od czerwca 2016 r. do połowy czerwca 2017 r. w licznych ogniskach występujących w krajach UE zarejestrowano 1500 przypadków zachorowań (m.in. Austria, Belgia, Dania, Finlandia, Francja, Niemcy, Włochy, Irlandia, Holandia, Norwegia, Portugalia, Hiszpania, Słowenia, Szwecja i Anglia). Zachorowania w szczególności dotyczą mężczyzn o orientacji homoseksualnej (ang. MSM).
Zgodnie z danymi Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowego Zakładu Higieny (NIZP-PZH) w okresie od 01.01.-15.10.2017 r. zarejestrowano w całej Polsce 1909 przypadków (zapadalność 4,97/100000 ludności), co w porównaniu z tym samym okresem poprzedniego roku, w którym zarejestrowano 29 zachorowań (zapadalność 0,08/100000 ludności) stanowi ponad 65-krotny wzrost.
Zatem można stwierdzić, że pogorszenie sytuacji epidemiologicznej wirusowego zapalenia wątroby typu A w województwie wielkopolskim i w Polsce jest konsekwencją obserwowanego wzrostu tych zachorowań w Europie.
Na podstawie danych epidemiologicznych z województwa wielkopolskiego ustalono najbardziej prawdopodobne drogi szerzenia zakażeń wirusem HAV tj. pokarmową poprzez spożycie podejrzanych wyrobów garmażeryjnych oraz drogę kontaktową (kontakt domowy/ seksualny).
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzą nadzór epidemiologiczny nad chorymi, osobami z kontaktu domowego oraz pracownikami sklepów spożywczych i lokali gastronomicznych.

Aktualną sytuację epidemiologiczną województwa wielkopolskiego w 2017 r. przedstawia poniższa tabela.

tabela1910 

Opracowała: Izabela Małecka


Ogniska WZW typu A w Europie

POBIERZ - Informacje nt. WZW typu A - broszura ECDC (Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób) w języku angielskim.

POBIERZ - Ogniska zachorowań na WZW typu A zarejestrowane w krajach Unii Europejskiej w okresie od czerwca 2016 roku do maja 2017 roku.

POBIERZ - Ogniska WZW A wśród mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami w Europie i Polsce (źródło: NIZP-PZH).