Światowy Dzień AIDS (World AIDS Day) to święto obchodzone corocznie od 1988 roku 1 grudnia z inicjatywy Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Zgromadzenie Ogólne ONZ wyraziło swoją troskę w związku ze skalą pandemii, podkreślając znaczenie obchodów tego dnia w swojej rezolucji 43/15 z 1988 roku. Celem obchodów jest zwrócenie uwagi na problem, jaki stanowi zakażenie wirusem HIV oraz solidaryzowanie się z ludźmi dotkniętymi AIDS. Jest to bardzo ważna data, która integruje wiele działań związanych z profilaktyką HIV/AIDS, podejmowanych na całym świecie.

Zakończenie epidemii AIDS do 2030 roku
W dniach 8-10 czerwca 2016r. odbyło się posiedzenie wysokiego szczebla Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku, którego tematem przewodnim było zakończenie epidemii AIDS do 2030 roku. Według informacji Wspólnego Programu Narodów Zjednoczonych Zwalczania HIV i AIDS (UNAIDS) na przestrzeni ostatnich 15 lat daje się zauważyć wyraźny spadek liczby nowych zakażeń HIV wśród osób dorosłych i dzieci. W 2015 roku, kolejne 2 miliony osób zakażonych, zostało objętych leczeniem ARV. W niektórych państwach, takich jak: Kuba, Tajlandia, Białoruś, Armenia, udało się także wyeliminować wertykalne (odmatczyne) zakażenia HIV. Obecnie na całym świecie z terapii ARV korzysta 17 milionów osób. Jest to dwa razy więcej osób niż w roku 2010. Stało się to możliwe dzięki dostępowi do dobrych jakościowo i efektywnych leków ARV. Jak zgodnie przyznali Sekretarz Generalny ONZ Ban Ki-moon oraz Dyrektor wykonawczy UNAIDS Michel Sidibé, epidemia AIDS może przedłużyć się na wiele lat, jeśli nie zostaną podjęte natychmiastowe działania zapobiegawcze.
Powstrzymanie epidemii nie byłoby możliwe bez zapewnienia odpowiednich nakładów finansowych na walkę z HIV/AIDS, które globalnie od roku 2000, wzrosły ponad 4-krotnie, by w roku 2014/2015 wynieść ponad 20 miliardów dolarów amerykańskich (USD).

Obecnie kluczowe bariery w realizacji, do 2030 roku, założeń strategicznych UNAIDS to m.in.: ograniczenia w dostępności do profilaktyki, leczenia i wsparcia populacji szczególnie narażonych na zakażenia HIV (tzw. populacje kluczowe). Wiele państw boryka się z brakiem zabezpieczenia społecznego, co często jest wynikiem braku odpowiedniej legislacji, jasnych kryteriów i uprawnień do leczenia ARV (eligibility critera), rozbudowanych barier biurokratycznych, stygmatyzacji i dyskryminacji osób zakażonych HIV i chorych na AIDS.
Zapewnienie życia w zdrowiu i promocja dobrostanu wśród wszystkich osób, niezależnie od wieku, włączając w to osoby żyjące z HIV oraz populacje o zwiększonym ryzyku zakażenia HIV, to kluczowe elementy zrównoważonego rozwoju państw i ich społeczeństw (źródło: KC ds AIDS).

EPIDEMIOLOGIA
HIV i AIDS w Polsce - dane od początku epidemii (1985 r.) do 31 sierpnia 2016 roku (dane z Państwowego Zakładu Higieny):
- 20 756 zakażonych ogółem,
- 3 408 zachorowań na AIDS,
- 1 348 chorych zmarło.

Do 31 lipca 2016r. leczeniem ARV objętych było około 9 149 pacjentów, w tym 113 dzieci. Leczenie jest prowadzone i finansowane w ramach programu zdrowotnego Ministerstwa Zdrowia "Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z HIV w Polsce na lata 2012 - 2016" (dane z Krajowego Centrum ds. AIDS).

HIV/AIDS w województwie wielkopolskim dane z Oddziału Epidemiologii Wojewódzkiej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w Poznaniu:
- od 1987r. (początek rejestracji osób zakażonych) do 15 listopada 2016 roku zanotowano 1251 przypadków zakażeń HIV.
- od 1 stycznia 2016 r. do 15 listopada 2016 r. zanotowano:
- 112 nowych zakażeń (w tym 5 kobiet),
- 6 zachorowań na AIDS,
- nie zarejestrowano zgonów.

Historia Czerwonej Kokardki
„Czerwona kokardka” to symbol solidarności z osobami żyjącymi z HIV i AIDS, ich rodzinami i przyjaciółmi. Symbolizuje poświęcenie i zaangażowanie w walkę z AIDS. Stanowi pierwszy krok na drodze upowszechnienia problematyki HIV i AIDS.
Idea czerwonej kokardki powstała w 1991r. Pomysł znaku został zainspirowany żółtą wstążeczką, upamiętniającą żołnierzy amerykańskich uczestniczących w wojnie w Zatoce Perskiej. Czerwony kolor wybrano ze względu na skojarzenia, jakie wywołuje: krew, namiętności, walkę i miłość.
Czerwona kokardka ma kształt odwróconej litery V, co oznacza, że jeszcze nie odniesiono zwycięstwa nad epidemią HIV i AIDS. Symbol stworzyła organizacja charytatywna Visual AIDS zrzeszającą artystów działających w Nowym Jorku. Celem było upamiętnienie zmarłych i chorych na AIDS, a także zwiększenie świadomości na temat HIV i AIDS.
W Polsce, zgodnie z zasadami Regulaminu przyznawania „Czerwonej Kokardki”, jest ona wyróżnieniem przyznawanym z okazji Światowego Dnia AIDS, które otrzymują osoby lub instytucje przyczyniające się w szczególny sposób do poprawy jakości życia osób zakażonych HIV, chorych na AIDS, bądź wnoszących istotny wkład w działania profilaktyczne w obszarze HIV i AIDS w Polsce.

PROFILAKTYKA
Profilaktyka - najważniejszy element zapobiegania rozprzestrzenianiu się zakażeń wirusem HIV.

PUNKTY KONSULTACYJNO – DIAGNOSTYCZNE (PKD) W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM

PKD w Poznaniu
Adres: Noble Tower, ul. Dąbrowskiego 77 w Poznaniu
tel. 730 110 830 czynny w pon. i śr. od 9:00 do 11:00
Godziny pracy Punktu:
poniedziałek 16.00 – 19.00
czwartek 16.00 – 19.00
piątek 16.00 – 19.00
email:Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Aktualne adresy i godziny pracy PKD w Polsce znajdują się na stronie internetowej www.aids.gov.pl w zakładce „Testy na HIV”.
Test w kierunku HIV jest jedyną metodą dowiedzenia się, czy doszło do zakażenia. Powszechnie dostępne w laboratoriach diagnostycznych są testy wykrywające obecność przeciwciał zarówno przeciwko HIV-1, jak i HIV-2 (niezwykle rzadko występującego w Polsce), oparte na metodzie ELISA (EIA). Są to tak zwane testy przesiewowe. Test polega na pobraniu niewielkiej próbki krwi (nie trzeba być na czczo). Na wynik testu przesiewowego oczekuje się najczęściej od jednego do kilku dni, w zależności od tego, gdzie wykonuje się test.

- Wynik ujemny (negatywny) testu przesiewowego oznacza, że nie znaleziono przeciwciał anty-HIV. Jeżeli od „ryzykownego zachowania” minęło 12 tygodni i więcej, a wynik testu przesiewowego jest ujemny, oznacza to, iż nie doszło do zakażenia.

- Wynik dodatni (pozytywny) testu ELISA (EIA) nie dowodzi jeszcze zakażenia. Z różnych przyczyn taki wynik może być fałszywie dodatni. Wynik taki zawsze musi zostać potwierdzony testem potwierdzenia. Dopiero dodatni wynik testu potwierdzenia upoważnia do stwierdzenia, iż pacjent jest zakażony HIV.

Sam decydujesz o miejscu i sposobie wykonania testu!


Poradnictwo przed i po teście jest bardzo ważne!

Zachęcamy do wykonania testu w jednym z punktów konsultacyjno – diagnostycznych (PKD), w których można wykonać test w kierunku HIV anonimowo i bezpłatnie. Badanie w PKD zawsze poprzedzone jest rozmową z doradcą, który poinformuje o przebiegu testu, interpretacji wyniku, oszacuje ryzyko zakażenia oraz co najważniejsze – ustali, czy jest to dobry moment na wykonanie testu. Doradca towarzyszy również podczas otrzymania wyniku testu, aby móc wyjaśnić jego znaczenie, odpowiedzieć na wszelkie wątpliwości, a w przypadku wyniku dodatniego wesprzeć i wskazać dalsze możliwości postępowania. Poza PKD badania możesz wykonać w poradniach przy klinikach chorób zakaźnych, w niektórych stacjach sanitarno-epidemiologicznych oraz w wielu różnych laboratoriach diagnostycznych. W tych miejscach badanie jest płatne (cena zależy od miejsca), często nieanonimowe i rzadko poprzedzone rozmową okołotestową. Podczas kontaktów seksualnych istnieje ryzyko zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B i typu C, a także wieloma innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową. Warto, w trosce o zdrowie, wykonać badania także w tym kierunku.

Jeżeli stwierdzisz, że Twoje zachowanie mogło narazić Cię na zakażenie wirusem HIV – warto wykonać badania - aby móc właściwie postępować i zaplanować swoją przyszłość. (źródło: Krajowe Centrum ds. AIDS).

Opracowanie: Magdalena Stoicka-Kluj