Dane statystyczne

 

Dane z działalności Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie środków zastępczych w latach 2015-2018

 

LICZBA PRZEPROWADZONYCH KONTROLI W ZAKRESIE ŚRODKÓW ZASTĘPCZYCH

 

Liczba kontroli og. 2016 rLiczba kontroli og. 2017 r
Ryc.1. Liczba przeprowadzonych kontroli w zakresie środków zastępczych 2016 r. i 2017 r.

 

 

 

 
Liczba przep. kontroli 2016 rLiczba pzepr. kontroli 2017 r
Ryc.2. Liczba przeprowadzonych kontroli w zakresie środków zastępczych z podziałem na poszczególne powiaty województwa wielkopolskiego w roku 2016 i 2017 r.
 
 

 


KWOTA NAŁOŻONYCH KAR PIENIĘŻNYCH

 

Liczba kar og 2016Liczba kar og
Ryc.1. Liczba nałożonych kar pieniężnych w zakresie środków zastępczych w roku 2016 i 2017 r.

 

 

 

 
Liczba nałożonych kar 2016 rLiczba nałożonych kar 2017 r
Ryc.2. Liczba nałożonych kar pieniężnych w zakresie środków zastępczych z podziałem na poszczególne powiaty województwa wielkopolskiego w roku 2016 i 2017 r.

 


 

NADZÓR NAD ŚRODKAMI ZASTĘPCZYMI

W celu realizacji zadań wynikających z przedmiotowej ustawy, na terenie woj. wielkopolskiego prowadzony jest stały monitoring obecności w obrocie środków zastępczych lub produktów, co do których zachodziło podejrzenie, że mogą być środkami zastępczymi lub nowymi substancjami psychoaktywnymi. „Dopalacze” wprowadzane do obrotu w 2017 roku były oferowane m. in. jako imitacja mchu sztucznego super M japońskiego do makiet modelarskich, imitacja sztucznego płatka śniegu do makiet modelarskich, imitacja sztucznego puchu świeżego do makiet modelarskich, talizmany i amulety.
Państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni w woj. wielkopolskim od momentu wejścia w życie przepisów zakazujących wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych przeprowadzili ogółem 1205 kontroli, w wyniku których zabezpieczono 120.363 sztuk produktów oraz przekazano 2574 sztuk produktów do badań laboratoryjnych w celu określenia składu jakościowego zatrzymanych prób. W związku z prowadzonymi postępowaniami administracyjnymi w stosunku do podmiotów wytwarzanych lub wprowadzonych do obrotu
na terenie Rzeczypospolitej Polskiej środki zastępcze, nałożono kary pieniężne na łączną kwotę 6.626.000 zł.
W 2017 r. w zakresie środków zastępczych przeprowadzono 49 kontroli. W wyniku 25 kontroli zatrzymano produkty co do których zachodziło podejrzenie, że zawierają środki zastępcze. W trakcie ww. działań zabezpieczono 2322 sztuk produktów. W 2016 r. było to 4721 sztuk. Do badań pobrano 141 próbki „dopalaczy” (w 2016 r. - 104), które przekazano do instytutów badawczych celem określenia ich składu jakościowego.
W przeprowadzonych postępowaniach wydano 160 decyzji administracyjnych z czego 20 dotyczyło nakazu zatrzymania oraz wycofania z obrotu podejrzanych produktów (w 2016 r. - 92) oraz 18 decyzji (w 2016 r. - 36) dotyczących nakazu zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wprowadzaniu lub wytwarzaniu produktu co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną.
W myśl art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii „Kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20.000 do 1.000.000 zł”. Państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni w woj. wielkopolskim w 2017 r. łącznie wydali 21 decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na łączną kwotę 460.000 zł. W 2016 r. było to 62 decyzji na kwotę 1.866.000 zł.
W 2017 r. Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego zgłosił 365 podejrzeń zatruć środkami zastępczymi (w 2016 r. - 256),
gdzie najwięcej przypadków odnotowano wśród pacjentów w wieku powyżej 25 roku życia (44 przypadki) oraz pomiędzy 19 a 24 rokiem życia (44 przypadki), w 242 przypadkach brak jest możliwości sklasyfikowania grupy wiekowej ze względu na brak danych.

Rys. 6. Przypadki podejrzenia zatruć środkami zastępczymi



W 2017 r. Państwowa Inspekcja Sanitarna województwa wielkopolskiego aktywnie współpracowała z organami Izby Celnej oraz Policji w ramach kontroli obiektów wprowadzających do obrotu środki zastępcze i przesyłek co do których istnieje podejrzenie, iż stwarzają zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi. Skutkowało to szybkim wykrywaniem

W porównaniu z rokiem ubiegłym pomimo mniejszej ilości zatrzymanych produktów oraz nałożonych kar pieniężnych wzmożony został nadzór organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nad obiektami, w których podejrzewano wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Zamknięcie dużej liczby punktów stacjonarnych w których podejrzewało się sprzedaż środków zastępczych oraz zmiana sposobu ich dystrybucji poprzez zakup produktów u tzw. „dealer” oraz w sklepach internetowych spowodowała spadek m. in. ilości zabezpieczonych produktów, przeprowadzonych kontroli czy liczby wydanych decyzji w ramach prowadzonego nadzoru przez Państwową Inspekcję Sanitarną woj. wielkopolskiego.
Problem obecności środków zastępczych w dalszym ciągu jest bardzo duży, a ograniczona możliwość działań organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie handlu podejrzanymi produktami przez Internet prawdopodobnie skutkuje wzrostem stwierdzonych zatruć i hospitalizacji o 30% w stosunku do 2016 r.
W marcu 2018 r. odbył się I Ogólnopolski Kongres Zwalczania Dopalaczy zorganizowany przez Urząd Miasta w Lesznie. Celem Kongresu było stworzenie konkretnych rozwiązań prawnych, jak i społecznych, które poddane legislacji mogą się przyczynić do wykluczenia problemu jakim są „dopalacze”. Podczas spotkania pracownicy uniwersytetów ze Szczecina i Poznania przedstawili opinie na temat skuteczności przepisów prawa administracyjnego, cywilnego i karnego w walce ze środkami zastępczymi m. in. prezentując temat: „Zjawisko dopalaczy w ujęciu administracyjnym”, „Zjawisko dopalaczy w aspekcie cywilnoprawnym”. Całość spotkania zakończyła się debatą z przedstawicielami m. in. Wiceministra  Sprawiedliwości, Posła Rzeczypospolitej Polskiej oraz Zastępce Dyrektora Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji, Dyrektora Departamentu Nadzoru Nad Środkami Zastępczymi Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Wiceministra Spraw Zagranicznych. Zapowiedziano, że wkrótce do rady ministrów ma trafić projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, który zrówna dopalacze z narkotykami poprzez ustanowienie odpowiedzialności karnej za posiadanie oraz handel środkami zastępczymi. Wszystkie powyższe działania mają przyczynić się do skutecznej walki z tak niebezpiecznymi produktami jakimi są środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne.


Konferencja pt. "Narkotyki i dopalacze - zło, które wciąga młodzież"

W dniu 30 maja odbyła się konferencja poświęcona promowaniu poradnika prewencyjnego pt: "Narkotyki i dopalacze - zło, które wciąga młodzież" - załącznik.
Zgodnie z programem konferencji poruszono najważniejsze kwestie dotyczące uzależnień młodych ludzi od środków zastępczych, narkotyków. Omówiono kwestie "dopalaczy", jako jeden z najpoważniejszych zagrożeń w ciągu ostatnich kilku lat. Przedstawiono innowacyjne metody stosowane w profilaktyce i psychoterapii, rodzaje narkotyków dostępne na terenie województwa wielkopolskiego, a także ryzykowne zachowania młodzieży u progu adolescencji.
Zaprezentowano również zagadnienie pt: "Środki zastępcze - działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej" w którym omówiono pojęcie środka zastępczego, działania PIS w zakresie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zakupu "dopalacza" przez Internet. Całość konferencji zakończyła się wykładem zaprezentowanym przez kuratora sądowego na temat "Środków psychoaktywnych a odpowiedzialność nieletnich przed Sądem".

Poradnik dla rodziców i nauczycieli - zobacz


Konferencja pt. "Bezpieczeństwo zdrowotne. Dopalacze - dlaczego są tak niebezpieczne"

Wojewódzka Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Poznaniu we współpracy z Uniwersytetem im. Adam Mickiewicza w Poznaniu, Wydziałem Nauk Politycznych i Dziennikarstwa zorganizowała konferencję pt. "Bezpieczeństwo zdrowotne. Dopalacze - dlaczego są tak niebezpieczne?".
Konferencja odbyła się 25 kwietnia 2017r. w godz.10.00-16.30 Poznaniu na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa. Do udziału w konferencji zaproszono przede wszystkim studentów Wydziału, przedstawicieli innych uczelni wyższych, Kuratorium Oświaty w Poznaniu oraz media. Ogółem w konferencji udział wzięło ok. 200 osób.

Celem konferencji było przedstawienie zagrożeń dla zdrowia publicznego jakie stwarzają środki zastępcze - "dopalacze". Istotną rolę w eliminacji zagrożeń wynikających z funkcjonowania na rynku "dopalaczy" odgrywa informacja i szeroko pojęta edukacja, prowadzona wspólnie z Policją, Urzędem Celno - Skarbowym i innymi zainteresowanymi tą tematyką partnerami.

Konferencje otworzył prof. dr hab. Andrzej Stelmach - Dziekan Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Pan dr n. med. Andrzej Trybusz - Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wygłosił wykład na temat "Roli i zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej w działaniach na rzecz ochrony zdrowia" ze szczególnym uwzględnieniem problematyki środków zastępczych tak zwanych "dopalaczy", omówił działania informacyjno ? edukacyjne realizowane przez Państwowa Inspekcję Sanitarna prowadzoną w środowisku młodzieży ze szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Następnie mgr inż. Marek Duszyński - Kierownik Oddziału Higieny Pracy Wojewódzkiej Stacji Sanitarno ? Epidemiologicznej w Poznaniu przedstawił wykład pt: "Zwalczanie zagrożeń stwarzanych przez nowe narkotyki w działaniach Państwowej Inspekcji Sanitarnej". Pani Ewelina Tanaś z Wydziału Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji przedstawiła wykład pt.: "Działania profilaktyczne realizowane Policję w zakresie środków odurzających wśród dzieci i młodzieży" oraz projekt edukacyjny "Profilaktyka a Ty- PAT". Pan Grzegorz Czerniewicz z Urzędu Celno - Skarbowego w Poznaniu wygłosił wykład pt.: "Chemikalia czy nowe substancje psychotropowe - walka z przemytem". Następnym wykładowcą była dr Anna Gulczyńska z Pracowni Edukacji Zdrowotnej Wydziału Studiów Edukacyjnych UAM w Poznaniu, która przedstawiła wykład pt: "Edukacja o zagrożeniach wynikających z użycia nowych narkotyków". Konferencję zakończył dr Eryk Matuszkiewicz - lekarz z Oddziału Toksykologii z Ośrodkiem Informacji Toksykologicznej Szpitala Miejskiego im. Franciszka Raszei w Poznaniu, który omówił "Skutki zdrowotne działania nowych narkotyków. Diagnostyka zatruć nowymi narkotykami, problem zatruć z punktu widzenia ratownictwa medycznego".
W trakcie konferencji w holu głównym Wydziału funkcjonował punkt informacyjno - edukacyjny prowadzony przez pracowników Wojewódzkiej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w Poznaniu i Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w Poznaniu. Pracownicy udzielali informacji na temat skutków społecznych, zdrowotnych i ekonomicznych palenia tytoniu, wykonywali badania Smokerlyzerem na zawartość tlenku węgla w wydychanym powietrzu oraz przy zastosowaniu alkogogli pozwalających ocenić stan upośledzenia zmysłów po spożyciu alkoholu.
Wobec niekorzystnych i niebezpiecznych dla życia i zdrowia zjawisk, zachodzących w społeczeństwie wynikających z używania narkotyków i środków zastępczych "dopalaczy", podejmowanie wspólnych działań jest szczególnie cenne i pożądane.

 wsse slider 33

Nadzór nad środkami zastępczymi

dopalacze wsse poznan

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (DZ. U. z 2012r., poz. 124 ze zm.) ustanawia zakaz wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych (tzw. "dopalaczy") i nowych substancji psychoaktywnych. Zgodnie z art. 4 pkt 27 ww. ustawy, pod pojęciem środka zastępczego należy rozumieć produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów W celu realizacji zadań wynikających z przedmiotowej ustawy, na terenie woj. wielkopolskiego prowadzony był stały monitoring obecności w obrocie środków zastępczych lub produktów, co do których zachodziło podejrzenie, że mogą być środkami zastępczymi. "Dopalacze" wprowadzane do obrotu w 2015 roku były oferowane m. in. jako imitacja produktu rozpałki do pieca czy dodatku do piasku, imitacje odświeżaczy do toalety i bidetu o różnych zapachach, wkłady do pochłaniacza wilgoci oraz talizmany i amulety (np. kierowcy oraz pogromcy wampirów). Handel tego typu produktami to przeważnie problem dużych ośrodków miejskich. Na terenie województwa wielkopolskiego wystąpił on na terenie 10 powiatów m.in. w Gnieźnie, Kaliszu, Koninie, Poznaniu, Ostrowie Wlkp., Pleszewie, Ostrzeszowie, Pile, Lesznie i Turku. Ogółem państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni w 2015 r. na terenie woj. wielkopolskiego przeprowadzili 224 kontrole w 17 sklepach z zakresu środków zastępczych. W ich wyniku ogółem wydano 195 decyzji administracyjnych z czego 71 decyzji dotyczyło nakazu zatrzymanie oraz wycofanie z obrotu podejrzanych produktów (w 2014 r. 58 wydanych decyzji) oraz 30 decyzji dotyczących nakazu zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wprowadzaniu lub wytwarzaniu produktu co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychotropową (w 2014 r. 33 wydane decyzje).
W 2015 roku Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego zgłosił 569 podejrzeń zatruć środkami zastępczymi, gdzie najwięcej przypadków odnotowano wśród pacjentów w wieku powyżej 25 roku życia (183 przypadki) oraz pomiędzy 19 a 24 rokiem życia (154 przypadki) (Rys.1).
Rys. 1. Przypadki podejrzenia zatruć środkami zastępczymi.

wykres

W trakcie ww. działań zabezpieczono 16129 szt. opakowań produktów (w 2014 było to 16958 szt.). Do badań pobrano 488 próbek "dopalaczy", (w 2014 r. było ich 264), które przekazano do instytutów badawczych celem określenia ich składu jakościowego. Wyniki badań przedmiotowych próbek potwierdziły obecność substancji o działaniu psychoaktywnym.
W myśl art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ?Kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 do 1 000 000 zł?. Państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni w woj. wielkopolskim w 2015 r. łącznie wydali 34 decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na łączną kwotę 1.965 000 zł. W 2014 r. było to 25 decyzji na kwotę 1.320 000 zł.
W 2015 roku przeprowadzona została akcja pod kryptonimem "Designer Drugs" dotycząca działań ukierunkowanych na zwalczanie zjawiska "dopalaczy", do której zaangażowana została Państwowa Inspekcja Sanitarna. Głównym organizatorem działań była Komenda Wojewódzka Policji w Poznaniu. W ramach akcji została nawiązana współpraca pomiędzy komendami powiatowymi oraz miejskimi Policji, a państwowymi powiatowymi inspektorami sanitarnymi. Wspólnie zostało zaplanowanych i przeprowadzonych 64 kontroli, w trakcie których zatrzymano 692 szt. produktów. Działania przeprowadzone były na terenie 20 z 31 powiatów województwa wielkopolskiego. W przeważającej większości obiektów w czasie kontroli nie stwierdzono w sprzedaży produktów podejrzanych o zawartość w składzie środków zastępczych, ani nie pobrano prób do badań laboratoryjnych. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadziły działania profilaktyczne polegające na uświadamianiu nauczycieli, rodziców, młodzieży i dzieci o zagrożeniach wynikających ze spożywania tzn. dopalaczy. Organizowano szkolenia i festyny rodzinne, dystrybuowano ulotki na temat szkodliwego działania "dopalaczy". Jednym z w/w działań była realizacji projektu edukacyjnego pod tytułem: "Wiem - nie biorę! Jestem bezpieczny". Celem projektu był wzrost świadomości społecznej na temat wpływu narkotyków i nowych substancji psychoaktywnych na funkcjonowanie organizmu ludzkiego.

dopalacze ulotka 2dopalacze ulotka 1

Aktualności na temat dopalaczy

Aktualności na temat dopalaczy